MULUHİYE-MOLOHİYA

Yayın Kategorisi: Dergi-Gazete

image

Muluhiya (corchorus olitorius) ya da Kıbrıslıların söylediği gibi “molohiya” ıspanağa benzer bitki. Rengi ıspanaktan daha koyu ve değişik bir kokusu var. Geniş bir coğrafyada bilinen bu yemek, aynı zamanda antik yemeklerinden. Suriye ve Ürdün’de yemeğin yemeğin “krallara ait”, “Mısır Firavunlarının yemeği” olduğu vurgulanır. (1) kimileri köylü çorbası der, kimileri kral yemeği.

Suriye’de yemeğin tekerlemesini duymak bile mümkündür. Muluhiye ekli mlukiyi, Muluhiye, ekli mlukiyi. ( Muluhiye krallık yemeği, Muluhiye krallık yemeği.(2)

Eskiden sadece çorba olarak tüketilen yemeğin içindeki et köfteleri Arap mutfağında -Suriye ve Tunus’ta- korunmasına rağmen Kıbrıs’ta biraz farklı hazırlanıyor. Tunus’ta et köftesi yerine parça et ile yapılan yemek, Mısır’da önceleri sade olarak yenirken sonra yanına pirinç pilavı eklenmiş.

Halep’te de Mısır’da olduğu gibi -her kişiye çorba kasesinde muluhiye, yanında da bir tabak sade pirinç olarak- sunuluyor. Suriye’de, Mısır’da ve Orta Doğu mutfaklarında olduğu gibi Kıbrıs mutfağında da sebzenin hem tazesi, hem kurutulmuşu kullanılıyor. Marketlerde kurutulmuş muluhiyeyi her zaman bulmak mümkün. Pişirilmesi özen isteyen bir yemek. “Çünkü az pişirilirse sebze çiğ kalıyor, ağızda dağılmıyor, çok pişirilirse tadı bozuluyor.” Bu püf noktasını aklımızda tutarak, sizden eski bir yemek menüsünde (Mısır) yer alan “Nilüfer Soğanlı Muluhiye Güvecinin” tadını hayal etmenizi istiyorum. İçerisinde tavşan eti, soğan, sarımsak, öğütülmüş hardal tohumu, aspir, kuru nilüfer soğanı, sadeyağ var. Belki Mısır’daki bir akşam menüsünün tamamını aktarmak hayal gücümüze biraz yardımcı olabilir. (3)

MÖNÜ

Atıştırmalıklar

Ekmekler

Fırında mercimekli bakla

Balık Izgara

Körpe ördek ya da kaz cevirme

Nülifer Soğanlı mühliye Güveci

Dana paçası ve inciği ya da koyun kellesi

Keçiboynuzu muhallebisi

Taze meyve (incir, hurma, üzüm vb.) ya da bir komposto.

Ben sizlerle Mısır’ın Nilüfer Soğanlı Muluhiye güvecinin tarifini değil de, Suriye Mutfağından, Halep’te yediğim muluhiyenin tarifini paylaşayım izninizle..

MULUHİYE (4)

(Yaklaşık 6 kişilik)

 

Malzeme:

1 kg. dövülmüş veya makinede çekilmiş et

4 su bardağı kurutulmuş muluhiye

4-5 diş sarımsak

2 yemek kaşığı kişniş

100 gr. çam fıstığı

½ kahve kaşığı Halep baharı

Yeteri kadar yağ

Yeteri kadar tuz

4-5 bardak su

 

Hazırlanışı: Kıymaya tuz ve karabiber eklenerek yoğrulur. Ceviz büyüklüğünde parçalar halinde kopartılır. Arasına çam fıstığı konarak elde yuvarlanır. Hazırlanan köfteler, yağda kavrulur. Sarımsak ve kişniş biraz tuz ilavesiyle havanda dövülür, kavrulan köfteye eklenir. Muluhiye yağla kavrulur, kavrulmuş olan köfteler muluhiyenin üzerine konur, sıcak su eklenerek yaklaşık yarım saat kısık ateşte pişirilir.

 

Notlar:

1) Muluhiyenin kıvamına gelip gelmediğini anlamak için, sapının renginin değişmesine bakılır veya kavrulurken içine bir iki tane çam fıstığı atılır. Çam fıstıklarının rengi biraz koyulaşınca muluhiyenin kıvamına geldiği anlaşılır.

2) Yemek parça et kullanılarak ta yapılabilir. Kavrulan ve sarımsaklı kişniş eklenen et su ilavesiyle pişirilir. Bu arada kavrulan muluhiye yemeğin üzerine konur, tuz ve bahâr eklenir. Çok kısık ateşte pişirilir. Üzerine limon sıkılarak, pirinç pilavı ile birlikte yenir.

Kaynaklar:

1) Roden, Claudia. A Book of Eastern Food, Penguin Books, 1978, Great Britain, s. 125.

2) Tokuz, Gonca. Dolmalar ve Köfteler Şehri Halep. Haleb Beled el Mehaşi ve Kibeb, 2010, İstanbul, s. 54.

3)Bober, Pray Phyllis. Antik ve Ortaçağda Yemek Kültürü, Sanat Kültür Mutfak, Kitapevi, 1. basım 2003, İstanbul. s.329.

11) 12)

4) Tokuz, a.g.e.s.

 

http://www.efecehaber.com/yazaroku.asp?ids=9604

Yayınlar

image

Dolmalar ve Köfteler Şehri Halep

image

20. Yüzyılda Gaziantep" te Eğlence Hayatı

image

Gaziantep ve Kilis Mutfak Kültürü

image

Tanburi Necdet Yaşar

image

Gaziantep Yemekleri

image

Gaziantep Tatlıları

image

Sevginin Usulca Kıyısında

image

Antep Fıstığı

image

Kültürümüzün Geliştirilmesi, Tanıtılması ve Yayılmasında Üniversitelerimize Düşen Görevler

image

Somut Olmayan Kültürel Mirasın Müzelenmesi Bağlamında Üniversitelerin İşlevleri Gaziantep Üniversitesi Çalışmalarından Örnekler

image

Dünya Mutfaklarında Türk Mutfağından İzler

image

Gaziantep Mutfağında Meyveli Tatlar

image

Gaziantep Mutfak Kültüründe Geçiş Dönemleri ile İlgili Gelenekler ve İnanışlar

image

Gaziantep İlinde Seyirlik Kadın Oyunları

image

Gaziantep İlinde Çocuk Oyunları

image

Gaziantep Geleneksel Çocuk Oyunlarındaki Değişimin Sözlü-Yazılı Kültür Bağlamında İncelenmesi

image

GAZİANTEP ÇOCUK OYUNLARI ÜZERİNE HALKBİLİMSEL BİR İNCELEME

image

GAZİANTEP’TE “HİM BASMAK” NEDİR?

image

Gaziantep Mutfağında Mevsimsel Hazırlıklar...

image

GAZİANTEP’TE KARAGÖZ OYUNLARI

image

ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)

image

“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”

image

AŞÛRE

image

YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ

image

ZERDE

image

MULUHİYE-MOLOHİYA

image

ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ

image

ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU..

image

PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN

image

ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST)

image

ZÜNGÜL

image

KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK

image

LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE..

image

Mevsimlik, Bayramlar, Kutlamalar, Törenler

image

Adak Sofraları "Adamakla Pilav Pişse, Deniz Kadar Da Yağ Benden"

image

Ulu Düğünden Sonra Törenler, Davetler, Ziyaretler

image

Geçmişten Günümüze Özel Gün Yemekleri

image

Ulu Düğün İyi Düğün Hoş Düğün, Pilavı Yok Boş Düğün

image

Ulu Düğünden Önce Kınalar, Çeyizler, Hamamlar, Sahreler, Eğlenceler

image

Nişan: Küçük Düğün = Kiçi Düğün

image

Yaşamın Önemli Evrelerinden, Askerlik

image

Kız Doğurana Kuymak, Oğlan Doyurana Oğlak! Halk Kültürümüzde Doğum

image

"Ağzımız Tatlı Olsun/Gönlümüz Şen Olsun" Gelenek Ve Görenekler Bağlamında Ramazan Ve Kurban Bayramı Tatları

image

Geleneklerimizde Ramazan Mutfağı

image

Halk Hekimliğimizde Otlarımız: "Ot Kökünden İmdat Ummak"

image

Halk Hekimliği Uygulamalarında Çiçekler

image

Atasözlerimizde Beslenme Kültürümüz Aşını Pişir Söyle, Sözünü Döşür Söyle (Gaziantep, Kilis)

image

Manilerde Beslenme Kültürümüz

image

Geleneksel Gaziantep Evlerindeki Kalem İşi Süslemelerde Beslenme Kültürümüz

image

Ninnilerde Beslenme Kültürümüzden Yansımalar Hey Dideler, Dideler Peynirlidir Pideler

image

Osmanlı Dönemi Bakırcılığında Yemek Kültürümüzden Yansımalar

image

Türklerde Su Kültü

image

Geleneksel Kilis Yorganlarında Yiyecek Kültürümüzden Esintiler: Midyeli, Hurmalı, Yumutalı, Armutlu Ve Baklavalı Yorganlar

image

Bilmecelerimizde Beslenme Kültürümüz: Bilmece Bildirmece Dil Üstünde Kaydırmaca

image

Kahramanmaraş Sandıklarının Gizli Kodları Ve Şehrin Beslenme Kültüründen İzler

image

Gaziantep Yöresel Kumaşlarında Yiyeceklerimi: Bal - Kaymak, Fındıklı Kutnu Ve Vişneli Meydaniye

image

Antep İşinde Beslenme Kültürümüzden İzler: "Çitimeli Badem Mi Olsun, Dut Yaprağı Mı, Marullu Mu?"

image

Kilis Mutfağına Bir Özet

image

Halk Kültürümüzde Zeytinyağı

image

Çocuk Oyunlarının Bağlamı

image

Halk Kültüründe Süt: Elinde Süt Küleği, Sütten Beyaz Bileği

image

Kazanacak Çok Şey Var! Çocuk Oyunlarında Ödül Ve Ceza

image

Halk Şiirinde Kaymak

image

Oyunların Dinamiği: Yoğurt Yemek, Helva Isırmak, Ekşi Yalamak

image

Halk Kültürümüzde Yoğurt: Yoğurt Koydum Dolaba, Ellere Vay...

image

Oyunların Gizli Kodları Terimler Pilav Kazanı, Ekmekçi Çırağı

image

Epelek Sepelek, Sarı Kızın Sarması, Kara Koyunun Dolması

image

Kilis Mutfağı

image

Oyunlu Sofralardan Oyuncaklı Yiyeceklere: Çağla Tavşan, Çekirdek Asker, Ceviz Kayık

image

Sofralarımızdan Çocuk Oyunlarına Adların Büyülü Yolculuğu

image

Çocuk Oyunlarımızda Beslenme Kültürümüzden Yansımalar